Δράση. Περιβάλλον Παιδεία Πολιτισμός
Δράση
 


Οι θέσεις της Δράσης για τον πολιτισμό

Αναρτήθηκε 07-06-2010

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Στον σύγχρονο πολυπολικό κόσμο η συγκριτική θέση κάθε χώρας δεν καθορίζεται μόνο από κριτήρια όπως Οικονομικά Μεγέθη, Στρατιωτική Ισχύς, Φυσικοί Πόροι. Εξαρτάται και από ορισμένα ήπια (soft) χαρακτηριστικά, που αποδίδουν τελικά συγκριτική ισχύ όπως:

  • Δημοκρατικοί θεσμοί,
  • Συμμετοχή σε διακρατικές ενώσεις (πχ ΕΕ) και διεθνή fora,
  • Πολιτιστικό αποτύπωμα.

Η Ελλάδα οφείλει, αν θέλει να συμμετάσχει αποτελεσματικά στις παγκόσμιες διεργασίες, να επιλέξει τα σημεία στα οποία διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα και να αφιερώσει πόρους και προσπάθεια. Μεταξύ αυτών ξεχωριστή θέση κατέχει ο Πολιτισμός.

Η σημασία του πολιτισμού στην εικόνα της χώρας υπήρξε καταλυτική ήδη από τα πρώτα χρόνια ύπαρξης του κράτους. Δεν θα ήταν υπερβολή η διαπίστωση ότι ακόμη και η ύπαρξη του Νέου Ελληνικού κράτους οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στην εικόνα που του αποδόθηκε κατά την αναβίωση των κλασσικών προτύπων πολιτισμού.

Η ανανέωση της εικόνας της χώρας ως προς την Πολιτιστική της διάσταση μπορεί ακόμη και σήμερα να της προσδώσει ισχυρά πλεονεκτήματα. Η Ελλάδα οφείλει να αναδείξει με συγκροτημένο τρόπο τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της:

  • Μοναδικά μακρόχρονη ιστορική διαδρομή.
  • Παραγωγή πρωτοπόρου πολιτισμού σε κάθε ιστορική περίοδο.
  • Ισχυρή συμμετοχή στην αναγέννηση του Ευρωπαϊκού πολιτισμού.
  • Σημαντική συμμετοχή στην παραγωγή γνώσης και πολιτισμού κατά τον 20ο αιώνα (π.χ. επιστήμες, λογοτεχνία, εικαστικές τέχνες).
  • Ισχυρό αποτύπωμα σε θεσμούς-ορόσημα της σύγχρονης εποχής (π.χ. Δημοκρατία, Ολυμπισμός).

Η προώθηση της πολιτισμικής εικόνας της Ελλάδας πρέπει να γίνει με χρήση σύγχρονων τεχνικών προώθησης – διαφήμισης με εστίαση σε χώρες – αγορές που διαθέτουν ισχυρή θέση στην διεθνή σκηνή, σημαντικές προοπτικές & δυναμική, παραδοσιακούς δεσμούς με την Ελλάδα:

  • Δυτικός Κόσμος (Ευρώπη, Β. Αμερική, Αυστραλία).
  • Άπω Ανατολή & Αναδυόμενη Ασία.
  • Βαλκάνια & Ανατολική Ευρώπη.
  • Εγγύς και Μέση Ανατολή.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει βαθύτατα στην σημασία του πολιτισμού στην διαμόρφωση της εικόνας (προφίλ) των εθνών, την ενίσχυση της διακρατικής συνεργασίας και τελικά στην συσσώρευση ισχύος.

Τα εργαλεία που τελικά προτείνει να χρησιμοποιηθούν αποτελούν ένα συνδυασμό ήδη δοκιμασμένων αλλά και νέων μεθόδων όπως:

  • Καθιέρωση της Ελλάδας ως τόπου με πρωτοποριακές πολιτιστικές δραστηριότητες διεθνούς βεληνεκούς.
  • Ενίσχυση Ελληνικών σπουδών σε κομβικά ακαδημαϊκά ιδρύματα του εξωτερικού. Ίδρυση τμημάτων ελληνικών σπουδών στην χώρα μας με στόχευση στην προσέλκυση ξένων σπουδαστών – πρεσβευτών του ελληνικού πολιτισμού.
  • Επιθετική πολιτική (διεθνείς πολιτιστικές δραστηριότητες) με θέμα τον ελληνισμό σε όλη την ιστορική του πορεία.
  • Διαφημιστική εκστρατεία σε συνδυασμό με την τουριστική προβολή της χώρας.
  • Ενίσχυση ελληνικών τμημάτων σε πολιτιστικά ιδρύματα και μουσεία του εξωτερικού.
  • Προώθηση οικονομικών δραστηριοτήτων, κλάδων, προϊόντων που χαρακτηρίζουν ισχυρά τον ελληνικό πολιτισμό & τρόπο ζωής.
     

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΩΣ ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Ο πολιτισμός έχει κατ’ εξακολούθηση τροφοδοτήσει την οικονομική ανάπτυξη αρκετών κρατών. Για παράδειγμα στην Μ. Βρετανία η μουσική παραγωγή συνεισφέρει σημαντικό μέρος του παραγόμενου πλούτου, στις ΗΠΑ τον ίδιο ρόλο διαδραματίζει η κινηματογραφική βιομηχανία, στην Γαλλία η παραγωγή ειδών πολυτελείας, στην Ιταλία η μόδα και το design. Κάτι ανάλογο είναι βέβαιο ότι μπορεί να ισχύσει και για την χώρα μας.

Προώθηση Οικονομικών Κλάδων που Χαρακτηρίζουν τον Ελληνικό Πολιτισμό


Σειρά οικονομικών δραστηριοτήτων χαρακτηρίζουν ισχυρά τον Ελληνικό Πολιτισμό και τρόπο ζωής και έχουν βαθιές ρίζες στον χρόνο, όπως ενδεικτικά:

  • Παραγωγή τροφίμων – ποτών (ιδιαίτερα αυτά που ταυτίζονται με την μεσογειακή διατροφή),
  • Μουσική βιομηχανία,
  • Χρυσοχοΐα,
  • Διοργάνωση πολιτιστικών & αθλητικών εκδηλώσεων.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι τέτοιου είδους κλάδοι πρέπει να ενισχυθούν και να επεκταθούν σε διεθνείς αγορές. Η ενίσχυση πρέπει να γίνεται με όρους οικονομικής αποδοτικότητας και όχι ως κρατική επιδότηση. Η πρωτοβουλία πρέπει να δίνεται στον ιδιωτικό τομέα και το Ελληνικό Κράτος να συμμετέχει επικουρικά παρέχοντας τεχνογνωσία (εφόσον διαθέτει), πρόσβαση σε διεθνείς αγορές – κυβερνήσεις, χρηματοδότηση με οικονομική λογική.

Ένα σχήμα σύμπραξης που προτείνεται να χρησιμοποιηθεί στην προκείμενη περίπτωση είναι η ίδρυση κεντρικού fund (κατά το πρότυπο των Venture Capitals) που θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικούς όρους και θα χρησιμοποιεί κεφάλαια κρατικά, κοινοτικά, ιδιωτικά.

Ενίσχυση – Καθοδήγηση Παραγωγής Πολιτιστικού Έργου

Στην κατηγορία του Πολιτιστικού Έργου εντάσσονται οι κλάδοι: Κινηματογράφος, Θέατρο, Βιβλίο, Εικαστικές Τέχνες. Αποτελούν τον πυρήνα της πολιτιστικής παραγωγής και χαρακτηρίζουν ισχυρά το σύγχρονο πολιτιστικό προφίλ της χώρας.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης για την εγκατάσταση φορέων που δραστηριοποιούνται στους παραπάνω χώρους. Διαθέτει καλλιτεχνικό, αλλά και στελεχιακό δυναμικό υψηλού επιπέδου, ικανοποιητική πρόσβαση στις αγορές της Ευρώπης, στην έντονα αναπτυσσόμενη αγορά της Ανατολικής Μεσογείου και κυρίως βαθειά παράδοση σε αρκετούς από τους παραπάνω κλάδους. Ταυτόχρονα και οι εγχώριοι παραγωγοί μπορούν και πρέπει να εξελιχθούν σε επίπεδο τόσο της παραγωγής όσο και εξωστρέφειας.

Εκεί ακριβώς εντοπίζεται και ο ρόλος του κράτους. Κατά την ΔΡΑΣΗ το κράτος δεν είναι ένας φορέας διανομής επιδοτήσεων χωρίς όραμα, στόχους και έλεγχο. Αντίθετα οφείλει να:
 

  • Ελαχιστοποιήσει την γραφειοκρατία εγκατάστασης πολιτιστικών φορέων – εταιρειών, ώστε να ενισχύσει την ελκυστικότητα της χώρας.
  • Απλοποιήσει τις διαδικασίες συναλλαγής με Δημόσιους οργανισμούς και να καθιερώσει ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
  • Συνδέσει κάθε διαφημιστική εκστρατεία της χώρας με την εγχώρια πολιτιστική παραγωγή.
  • Αντικαταστήσει την πληθώρα κατακερματισμένων οργανισμών με πολιτιστικό αντικείμενο με ενιαίο φορέα, που θα στοχεύει στην παροχή τεχνογνωσίας στους εγχώριους πολιτιστικούς φορείς, προσέλκυση πολιτιστικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, δημιουργία Ηλεκτρονικής Βάσης Γνώσης (Knowledge Base) για τον Πολιτισμό, επίλυση προβλημάτων κατά τις συναλλαγές με την κρατική μηχανή.

Διεξαγωγή Εκδηλώσεων Πολιτιστικού – Αθλητικού Περιεχομένου

Η διοργάνωση Διεθνώς σημαντικών γεγονότων ενισχύει την εικόνα της χώρας και δημιουργεί πολλαπλά οφέλη σε δορυφορικούς οικονομικούς κλάδους. Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι η Ελλάδα πρέπει να καθιερωθεί ως διεθνής προορισμός στην διοργάνωση γεγονότων διεθνούς εμβέλειας, αλλά με στοχευμένο – επιλεγμένο τρόπο. Η πολυδιάσπαση σε πληθώρα γεγονότων μικρής κλίμακας και αμφίβολου αποτελέσματος πρέπει να αποτελέσει παρελθόν.

Επιτυχημένοι θεσμοί – διοργανώσεις όπως Φεστιβάλ Αθηνών, Κλασσικός Μαραθώνιος, πρέπει να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη εμβέλεια, ενώ νέοι θεσμοί με υψηλή αναγνωρισιμότητα και δυναμική να διοργανωθούν (πχ. Αγώνες Ολυμπίας).

Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας του Ελληνικού Πολιτιστικού Προϊόντος η ΔΡΑΣΗ προτείνει να ακολουθηθεί μια επιθετική πολιτική από τα Ελληνικά Μουσεία, με μακρόχρονο δανεισμό εκθεμάτων σε διεθνή μουσειακά ιδρύματα, ίδρυση διεθνών παραρτημάτων σε επιλεγμένες χώρες. Τέτοιου είδους δραστηριότητες αφενός θα ενισχύσουν το πολιτιστικό αποτύπωμα της χώρας διεθνώς, αφετέρου θα ανακουφίσουν τις πιέσεις για απόκτηση προϊόντων από παράνομες αγορές.

Αξιοποίηση Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Μνημειακού Αποθέματος

Η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και του μνημειακού αποθέματος της χώρας είναι πρώτη προτεραιότητα και καλύπτει κάθε φάση πολιτισμού που παρουσιάστηκε στον Ελλαδικό χώρο (Νεολιθικοί Πολιτισμοί, Μυκηναϊκός Πολιτισμός, Μινωικός Πολιτισμός, Κλασσική Ελλάδα, Ελληνιστική περίοδος, Ρωμαϊκή περίοδος, Βυζαντινή -  Μεταβυζαντινή περίοδος, Οθωμανικός Πολιτισμός, Νεότερος Ελληνικός Πολιτισμός).
Στην προσπάθεια διατήρησης τους πρέπει να ενεργοποιηθούν και ιδιωτικοί πόροι καθώς τα μεγέθη είναι απαγορευτικά για την οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Θεσμοί όπως ιδιωτικές χορηγίες (Ελληνικές και Διεθνείς) θα αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος. Η χρήση επιλεγμένων μνημείων για δημόσιες και ιδιωτικές δραστηριότητες (συμβατές με τον χαρακτήρα τους) πρέπει να διευρυνθεί, ώστε να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση των εργασιών συντήρησης – ανάδειξης.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι η διαρκής χρήση των μνημείων ενισχύει το πολιτιστικό στίγμα της χώρας και συμβάλλει στην διατήρησή τους σε βάθος χρόνου. Απόδειξη τούτου είναι η διαρκής χρήση εκκλησιαστικών μνημείων, αλλά και παραδοσιακών – μεσαιωνικών οικισμών.  Η οργανωμένη απόδοση στην χρήση (πχ για οικιστική - ξενοδοχειακή χρήση) εγκαταλειμμένων οικισμών, μεσαιωνικών κάστρων, βυζαντινών οικισμών μπορεί να ανατρέψει την τελική καταστροφή τους, αλλά και να αποτελέσει ισχυρό μοχλό ανάπτυξης σε τοπική κλίμακα.

Όσον αφορά στην κρατική συνεισφορά, οφείλει να είναι στοχευμένη, χωρίς τα φαινόμενα κατακερματισμού που παρατηρούνται σήμερα. Είναι πολύ σημαντικότερη η ανάδειξη επιλεγμένων χώρων πολιτιστικού ενδιαφέροντος και όχι η διασπορά του ενδιαφέροντος και των πόρων σε πλήθος σημείων με μικρό (κυρίως τοπικό) ενδιαφέρον. Στο πλαίσιο αυτό προτεραιότητες είναι:

  • Οι ευρείας κλίμακας αναστηλώσεις σε μνημεία πρώτης γραμμής με ισχυρούς συμβολισμούς για τον ελληνικό πολιτισμό (προτεραιότητα στις συντηρήσεις – αναστηλώσεις και δευτερευόντως στις νέες ανασκαφικές έρευνες).
  • Η ανάδειξη αρχαιολογικών τόπων και ιστορικών μνημείων στον ιστό των αστικών κέντρων κατά το πρότυπο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνα (προτεραιότητες: Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, Κλασσικός Πειραιάς, Ηράκλειο & Ενετική κληρονομιά, Πάτρα Ρωμαϊκών χρόνων, Ανάδειξη αρχαίας Λάρισσας).
  • Η επέκταση του ΕΑΜ (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο) και η ανάδειξή σε ένα εκ των σημαντικότερων παγκοσμίως.
  • Η ίδρυση Εθνικού Μουσείου Μοντέρνας τέχνης.


ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ

Ο πολιτισμός πρέπει να είναι ένα αγαθό προσβάσιμο σε όλους, γι’ αυτό και πρέπει να αποτελεί κτήμα των πολιτών ξεκινώντας από την σχολική ηλικία.  Το σχολείο είναι αναγκαίο να μετέχει και να συμμετέχει στον πολιτισμό. Τα πανεπιστήμια οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή καλλιτεχνικού και πολιτιστικού προϊόντος.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει πως στην Ελλάδα παρατηρείται μια οπισθοδρόμηση σε θέματα πολιτισμικής καλλιέργειας και παιδείας. Η πολιτισμική παραγωγή βαίνει μειούμενη, τόσο ποσοτικά, όσο κυρίως ποιοτικά, γεγονός που πρέπει να αντιστραφεί άμεσα. Σε αυτό τον στόχο η παιδεία διαδραματίζει κομβικό ρόλο.
Η ΔΡΑΣΗ θεωρεί αναγκαία την αναμόρφωση του προγράμματος των σχολείων, με στόνο να ενεργοποιηθεί και να καλλιεργηθεί η καλλιτεχνική – δημιουργική πλευρά που συνυπάρχει στην προσωπικότητα του κάθε μαθητή και συνήθως «τελεί εν υπνώσει»:

  • Είσοδος του μαθήματος της ιστορίας της τέχνης από τις πρώτες τάξεις του γυμνασίου.
  • Εισαγωγή / ενίσχυση μαθημάτων όπως εικαστικά, μουσική διδασκαλία.
  • Πρακτική εξάσκηση σε πολιτιστικές – καλλιτεχνικές δραστηριότητες ήδη από τα σχολικά θρανία (παραστάσεις, μουσικά σύνολα, εικαστικές εκθέσεις κτλ).
  • Επισκέψεις σε μουσεία, πινακοθήκες και αρχαιολογικούς χώρους που να λειτουργούν και ως χώροι δημιουργίας για συμμετοχή και δημιουργική μάθηση.
  • Θέσπιση θεσμών όπως υιοθεσίες μνημείων από σχολεία.
  • Εισαγωγή debates στα σχολεία για καλλιέργεια ρητορικής ικανότητας και δραστηριοτήτων συγγραφής, για ενίσχυση της εκφραστικής ικανότητας των μαθητών.

Η ΔΡΑΣΗ θεωρεί ότι πρέπει να γίνει μια επαναστατική τομή στην εκπαίδευση. Το κέντρο βάρους πρέπει να μετατοπιστεί από την μάθηση – αποστήθιση – εξέταση, στην παρατήρηση, κατανόηση, εμπειρική εξάσκηση, δημιουργία, κοινωνικοποίηση. Το πολιτιστικό προϊόν, ως αντικείμενο εκπαίδευσης, είναι ιδανικό πεδίο για την υλοποίηση μιας τέτοιας τομής, όπου θα ενισχυθεί η ανάλυση και μελέτη του πολιτισμικού προϊόντος, και θα καλλιεργηθεί μια πιο ισορροπημένη σχέση μεταξύ μελέτης-παρατήρησης και καλλιτεχνικής έκφρασης-δημιουργίας.

Η ικανότητα του πολίτη για κατανόηση του πολιτιστικού προϊόντος και για αισθητική απόλαυση πρέπει να καλλιεργείται ήδη από την σχολική ηλικία. Θέλουμε σκεπτόμενους και απαιτητικούς καταναλωτές και στα προϊόντα πολιτισμού. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο μέσω της παιδείας.

Μέσα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δίνει στον πολιτισμό την θέση που του αναλογεί, δεν μπορεί να απέχει η τριτοβάθμια εκπαίδευση. Θέλουμε σχολές και πανεπιστήμια δραστήρια στην πρωτότυπη επιστημονική έρευνα (πατέντες καινοτομίας, citations σε διεθνή συγγράμματα και επιστημονικά άρθρα). Σχολές με ουσιαστική παρουσία στα πολιτιστικά πράγματα της κοινωνίας, παραγωγούς - προαγωγούς πολιτισμού και καλλιτεχνικής πρωτοπορίας.

Η ΔΡΑΣΗ προτείνει:

  • Ενθάρρυνση της ερασιτεχνικής πολιτιστικής δημιουργίας στις πανεπιστημιακές σχολές.
  • Δημιουργία υποδομών και εξασφάλιση των καταλλήλων χώρων σε κάθε Πανεπιστήμιο για τη δημιουργία αλλά και απόλαυση των καλλιτεχνικών προσπαθειών (αίθουσες παραστάσεων, εκδηλώσεων, εκθέσεων, προβολών, στούντιο, καλλιτεχνικά εργαστήρια κλπ).
  • Άνοιγμα πανεπιστημιακών σχολών σχετιζόμενων άμεσα με τον πολιτισμό (καλών τεχνών, αρχιτεκτονικής, μουσικών σπουδών, θεατρικών σπουδών κ.α.) προς την κοινωνία, για παράδειγμα: διενέργεια εκδηλώσεων, αισθητικές παρεμβάσεις μέσα στον οικιστικό ιστό, συμμετοχή στον σχεδιασμό-επανασχεδιασμό δημοσίων χώρων, κτηρίων κ.λ.π.). Έτσι αναβαθμίζεται το εκπαιδευτικό αποτέλεσμα και εισάγονται νέες τάσεις και νέα αισθητική στην καθημερινή ζωή.
  • Σύνδεση των σχολών πολιτιστικού αντικειμένου με την πραγματική οικονομία, ενθαρρύνοντας την συνεργασία με εταιρίες παραγωγής πολιτιστικού προϊόντος, αλλά και εμβληματικών προϊόντων της χώρας, με στόχο την εισαγωγή καινοτόμων ιδεών και τελικά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
  • Δημιουργία κινηματογραφικών σχολών πανεπιστημιακού επιπέδου, καθώς και τηλεοπτικής παραγωγής και αναβάθμιση σχολών με αποδεδειγμένο ειδικό βάρος στην καλλιτεχνική παραγωγή σε πανεπιστημιακό επίπεδο (πχ. Σχολή Εθνικού Θεάτρου).


ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ


Πολιτιστικό στοιχείο είναι και το περιβάλλον. Το ελληνικό – μεσογειακό τοπίο χαρακτηρίζει την εικόνα της χώρας και μπορεί να δημιουργήσει υπεραξίες και αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Η ΔΡΑΣΗ προτείνει για την προστασία και την ανάδειξη του ελληνικού – μεσογειακού τοπίου: 

  • Καθορισμός Προστατευμένων Περιοχών Φυσικού Κάλλους (ανέγγιχτο αγροτικό τοπίο, ελαιώνες, περιοχές αμπελοκαλλιέργειες, παραδοσιακοί οικισμοί, αρχαιολογικοί τόποι, ακτές).
  • Απαγόρευση της διάχυτης δόμησης αρχικά στις περιοχές φυσικού κάλλους και σε δεύτερο στάδιο ολοκληρωτικά (η παρακολούθηση της απαγόρευσης είναι εξαιρετικά εύκολη τεχνικά και οικονομική με σύγχρονα μέσα δορυφορικής παρακολούθησης μέσω του internet). Η όποια καταστροφή έχει συντελεστεί είναι εθνικός στόχος να αναχαιτιστεί άμεσα και ει δυνατόν να αντιστραφεί.
  • Διατήρηση της αρχέτυπης μορφής των προστατευμένων περιοχών (καθορισμός επιτρεπόμενων γεωργικών δραστηριοτήτων, απαγόρευση εναέριων δικτύων – κατασκευών, απαγόρευση βιομηχανικών δραστηριοτήτων & παραγωγής ενέργειας, αυστηρός καθορισμός χρήσεων γης και όρων δόμησης).
  • Καθιέρωση προνομιακών όρων για την ανάπτυξη πολιτιστικών – τουριστικών δραστηριοτήτων στις προστατευμένες περιοχές, όπως απόλυτη προτεραιότητα σε ενισχύσεις, φορολογικές απαλλαγές.

Στόχος των παραπάνω είναι να δημιουργηθούν διάσπαρτες νησίδες προστατευμένου φυσικού & δομημένου τοπίου, που να λειτουργήσει ως μαγνήτης για οικονομική ανάπτυξη και πρότυπο για την υπόλοιπη χώρα. Τηρουμένων των αναλογιών οι επιλεγμένες περιοχές θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στο πρότυπο περιοχών όπως η Τοσκάνη και να αποτελέσουν πρεσβευτές μιας ακόμη πλευράς του Ελληνικού πολιτισμού.


ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ


Η Ελλάδα σήμερα διαθέτει υπεράριθμους φορείς που παράγουν (ή θα έπρεπε να παράγουν) πολιτιστικό έργο. Βρίσκονται διάσπαρτοι σε κάθε σημείο της επικράτειας και δραστηριοποιούνται σε πληθώρα πολιτιστικών αντικειμένων. Στην πραγματικότητα πρόκειται για φορείς που απορροφούν σημαντικά ποσά δημοσίου χρήματος, αποτελούν σημαντικό φορέα εξουσίας κυρίως σε τοπική κλίμακα, χωρίς όμως να παράγουν τις περισσότερες φορές ουσιαστικό έργο.

Θέση της ΔΡΑΣΗΣ είναι πως τέτοιου είδους κατάτμηση του πολιτιστικού έργου δεν την έχει ανάγκη η χώρα. Ο κατακερματισμός των πολιτιστικών φορέων που επικρατεί σήμερα στην Ελλάδα αποτελεί ακραία σπατάλη πόρων, χωρίς να έχει θετικό αποτέλεσμα.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι η χώρα χρειάζεται μικρό αριθμό Εθνικών Πολιτιστικών Φορέων με στόχο την παραγωγή πολιτιστικού έργου υψηλού επιπέδου και την ανάδειξη της χώρας.

Ως Εθνικοί Πολιτιστικοί Φορείς (ΕΠΦ) μπορούν να λειτουργούν και ιδρύματα ιδιωτών με αποδεδειγμένο έργο και δυνατότητα περεταίρω προσφοράς (πχ Πολιτιστικά Ιδρύματα Τραπεζών, Ιδιωτικά Μουσεία, Σωματεία). Η ανάδειξη ενός φορέα σε ΕΠΦ θα γίνεται με περιοδική αξιολόγηση από σώμα Προσωπικοτήτων εγνωσμένου κύρους και προσφοράς στην σύγχρονη ιστορία του τόπου και την παραγωγή πολιτιστικού έργου. Οι ΕΠΦ θα αποκτούν προνομιακή πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδότηση και θα αποτελούν βραχίονα της ευρύτερης εθνικής πολιτιστικής πολιτικής και της ανάδειξης της εικόνας της Ελλάδας διεθνώς.

Κριτήρια για την ανακήρυξη ενός φορέα σε ΕΠΦ θα είναι:

  • Η αποτελεσματικότητα των δράσεών του κατά το παρελθόν.
  • Το πρόγραμμα δραστηριοτήτων που έχει καταρτίσει για τα επόμενα έτη.
  • Το βεληνεκές των δραστηριοτήτων του (τοπικό, εθνικό, διεθνές).
  • Το πλήθος των πολιτών που συμμετέχει – παρακολουθεί τις δραστηριότητές του.
  • Το ειδικό βάρος των προσωπικοτήτων που συμμετέχουν.
  • Η ικανότητα χρηματοδότησης των εργασιών του με ίδιους πόρους.

ΕΡΤ

Ειδική μνεία πρέπει να γίνει για την Δημόσια Τηλεόραση. Διαθέτει σημαντική επιρροή, απευθύνεται σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, αλλά και στην ομογένεια, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ένα γιγαντωμένο οργανισμό με διευρυμένες ανάγκες και ιστορικά αναποτελεσματική διαχείριση.

Η ΔΡΑΣΗ θεωρεί ότι ένα σαφώς μικρότερο επιχειρηματικό σχήμα μπορεί με επιτυχία να φέρει σε πέρας τον ενημερωτικό, πολιτιστικό, εκπαιδευτικό ρόλο της Δημόσιας τηλεόρασης στην Ελλάδα. Προτείνει την ριζική αναδιάρθρωση της ΕΡΤ και την συρρίκνωση του στελεχιακού δυναμικού της σε επίπεδα αντίστοιχα των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών. Η μείωση των μεγεθών της ΕΡΤ μπορεί να οδηγήσει και σε σημαντική μείωση του υποχρεωτικού τέλους που καταβάλλουν τα νοικοκυριά ή ακόμη και στην πλήρη κατάργησή του.

Όσον αφορά στο περιεχόμενο, τα κανάλια της ΕΡΤ να διαχωριστούν σε ενημερωτικό, πολιτιστικό – ιστορικό και ξενόγλωσσο. Τελικός στόχος είναι να δοθεί μια εναλλακτική τηλεοπτική διέξοδος στο Ελληνικό κοινό αλλά και να ενισχυθεί με συντεταγμένο τρόπο η εικόνα της χώρας διεθνώς. Η ΕΡΤ δεν είναι και δεν πρέπει να είναι ανταγωνιστής των άλλων τηλεοπτικών σταθμών της χώρας και άρα πρέπει να εστιαστεί σε διακριτούς χώρους, χωρίς την σημερινή γιγάντωσή της.

Φορείς Διαχείρισης Αθλητικών Εγκαταστάσεων

Σήμερα η χώρα διαθέτει πληθώρα αθλητικών εγκαταστάσεων οι οποίες αναπτύχθηκαν χωρίς ανταποδοτική λογική. Στην πορεία συσσώρευσαν σημαντικά ελλείμματα, γεγονός που καθιστά προβληματική ακόμα και την διατήρηση τους, δεδομένης της δημοσιοοικονομικής κατάστασης της χώρας.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι τέτοιου μεγέθους επενδύσεις μπορούν να λειτουργήσουν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να αποφέρουν έσοδα και να αποτελέσουν σημαντικό μοχλό ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο. Προτείνει να ανατεθεί η διαχείριση των σημαντικότερων από αυτούς (πχ ΟΑΚΑ, Ολυμπιακά Ακίνητα) σε ιδιωτικές εταιρείες (κατά το πρότυπο της διαχείρισης μεγάλων ξενοδοχειακών συγκροτημάτων από διεθνείς αλυσίδες). Έτσι μειώνεται σημαντική η πίεση που ασκείται στα Δημόσια Οικονομικά ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύεται ένας νέος επιχειρηματικός κλάδος που αρμόζει στο πολιτιστικό προφίλ της χώρας και ο οποίος σήμερα είναι εν υπνώσει.  

Φορείς Διαχείρισης Οργανισμών Πολιτισμού

Παρεμφερής εικόνα ισχύει και για φορείς όπως ΕΛΣ, ΚΟΑ, Εθ.Θ κτλ. Η καλλιτεχνική παραγωγή τους βρίσκεται συχνά σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, αποτελούν όμως πλαδαρούς οργανισμούς με οικονομικές απαιτήσεις συχνά σε αναντιστοιχία με το παραγόμενο προϊόν.
Και στην περίπτωση αυτή μπορεί να επιστρατευτούν δυνάμεις από τον Ιδιωτικό τομέα της οικονομίας για να αναλάβουν την διαχείρισή τους. Κάτι τέτοιο θα διευκολυνόταν από την μετεξέλιξή τους σε επιχειρηματικά σχήματα. Η μετεξέλιξη τέτοιων φορέων σε επιχειρηματικά σχήματα σε καμία περίπτωση δεν προσβάλει την καλλιτεχνική τους διάσταση απλά εισάγει ένα οικονομικό μέτρο στην λειτουργία τους.


ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Σήμερα η χρηματοδότηση της πολιτιστικής παραγωγής και των πολιτιστικών φορέων που υπάγονται στο ΥΠΠΟ χαρακτηρίζεται από:

  • Χρήση μεγάλων ποσών από Φόρους προς τρίτους και μεριδίων από τα έσοδα του ΟΠΑΠ, χωρίς να εντάσσονται στον κρατικό προϋπολογισμό.
  • Κατακερματισμό των χρηματοδοτήσεων συχνά με κριτήριο την ικανοποίηση κομματικών – τοπικών σκοπιμοτήτων, χωρίς την παραγωγή αντίστοιχου έργου.
  • Προώθηση των χρηματοδοτήσεων σε φορείς που λειτουργούν με αδιαφανείς οικονομικούς όρους ή ανύπαρκτες διαδικασίες οικονομικής διαχείρισης (π.χ. τοπικά σωματεία, αθλητικοί σύλλογοι).

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά δημιουργούν ένα πλαίσιο διακίνησης μαύρου χρήματος με στόχο τελικά την πολιτική επιρροή. Αποτελεί δηλαδή συστατικό στοιχείο της παθογένειας του Ελληνικού Πολιτικού Συστήματος και της σχετικής παρακμής της χώρας.

Η ΔΡΑΣΗ πιστεύει ότι αυτή η κατάσταση πρέπει να λάβει οριστικό τέλος. Η χρηματοδότηση του πολιτιστικού έργου μπορεί και πρέπει να γίνεται σε μεγάλο βαθμό από ιδιωτικούς πόρους και χορηγίες, ενώ και το κράτος οφείλει να παρέχει πόρους ιδιαίτερα σε κρίσιμους τομείς, όπου το μικρό μέγεθος της αγοράς αποτελεί καταλυτικό αποτρεπτικό παράγοντα.

Η κρατική χρηματοδότηση όμως οφείλει να λειτουργεί σε ορισμένες βασικές γραμμές:

  • Μέσω του Δημόσιου προϋπολογισμού και όχι μέσω άδηλων λογαριασμών.
  • Παροχή πάντα με όρους ανταποδοτικότητας (οικονομικής ή παραγωγής πολιτιστικής αξίας).
  • Χρηματοδότηση μόνο φορέων που διαθέτουν διαφανή οικονομική διαχείριση και σχετικές διαδικασίες.

Έτσι αφενός θα εκλογικευτεί το ομιχλώδες τοπίο των χορηγήσεων του ΥΠΠΟ αφετέρου θα διοχετευτούν οι πόροι σε επιλεγμένα σημεία για να έχουμε τελικά πολιτιστική παραγωγή και εμφανές αποτέλεσμα.



Δράση Θέσεις MediaKit
Συντελεστές Όροι χρήσης & πολιτική απορρήτου © Copyright Δράση 2013