Δράση. Περιβάλλον Παιδεία Πολιτισμός
Δράση
 

Μαύρη είναι η νύχτα στα βουνά...

Αναρτήθηκε 06/01/2016
Του/Της Αριστοτέλη Αιβαλιώτη

Όσοι ασχολούνται στον επιχειρηματικό στίβο έχουν συνηθίσει στις προκλήσεις, στα σκαμπανεβάσματα της οικονομικής δραστηριότητας, στην διάψευση ελπίδων και επιχειρηματικών προβλέψεων, στην εμφάνιση ανεπάντεχων κινδύνων, μερικές φορές και στην καταστροφή, δημιουργική η σκέτη.

Αυτό συμβαίνει παντού, όχι μόνο στην Ελλάδα.

Η αποτυχία, ή, μία κυκλικά εμφανιζόμενη εποχή «ισχνών αγελάδων», είναι μία από τις σταθερές του επιχειρηματικού παιχνιδιού, αφού το ρίσκο είναι ένα σπαθί που κόβει και από τις δύο πλευρές.

Ωστόσο, όσοι ασχολούνται με το παιχνίδι του ρίσκου έχουν παρηγοριές. Γιατί είτε είσαι επιτυχημένος είτε δυσαρεστημένος από την απόδοση της προσπάθειας, το ανθρώπινο μυαλό παράγει συνεχώς νέες ιδέες, φτιάχνει νέα σενάρια, ώστε να αλλάξει είτε πεδίο δραστηριότητας, είτε να βάλει τους πόρους που διαθέτει σε αλλη σειρά, άλλη αρχιτεκτονική, να κάνει αυτό που ονομάζουμε «επένδυση».

Βασική προϋπόθεση για να εξελίσσεται αυτή η διαδικασία είναι να «γίνονται πράγματα», να υπάρχει ένα περιβάλλον που και άλλοι άνθρωποι να σκέπτονται και να δρουν παρόμοια, να υπάρχουν επιτυχημένα παραδείγματα που να εμπνέουν τους υπόλοιπους, ώστε να πιθανολογείται ότι η προσπάθεια θα τελεσφορήσει, ότι θα υπάρχουν κέρδη που θα αυξήσουν τους πόρους που χρησιμοποιήθηκαν.

Αυτό που χαρακτηρίζει την γκρίζα εποχή που ζούμε δεν είναι τόσο οι απίστευτες ζημιές που έχει συσσωρεύσει η κρίση, η πολιτική της διαχείριση, η συνεχής άγονη «διαπραγμάτευση» τόσο των πρώην όσο και των τωρινών κυβερνητών μας. Δεν είναι τόσο η απώλεια, συνεχής και εξελισσόμενη, των διαθέσιμων πόρων, συλλογικών, κοινωνικών η ατομικών.

Το κυριότερο πρόβλημα μας είναι η απώλεια της θέλησης για νέο σχεδιασμό, για νέα αρχή, για νέες επενδύσεις, που χαρακτηρίζει ορατά το σύνολο σχεδόν της επιχειρηματικής κοινότητας. Η φαντασιακή δομή που εμπνέει τους ανθρώπους να επιδιώξουν το κέρδος, μπαίνοντας στην περιπέτεια, κινητοποιώντας άλλους ανθρώπους και λιπαίνοντας έτσι το έδαφος της ανάπτυξης που βοηθά το σύνολο της κοινωνίας να επωφεληθεί, αυτή η φαντασιακή δομή έχει τρωθεί σε μεγάλο βαθμό, σαν αποτέλεσμα της κρατικής βουλιμίας για φόρους, για τιμωρίες, για συγκομιδή των καρπών των δέντρων πριν αυτά ωριμάσουν.

Κάποιοι πιπιλάνε την καραμέλα ότι «η οικονομία είναι πρωτίστως ψυχολογία». Δεν θυμάμαι περίοδο της πρόσφατης ιστορίας, μετά το 1980 τουλάχιστον, που η ψυχολογία να ήταν τόσο κακή, τόσο φορτισμένη με αρνητική διάθεση. Η κυρίαρχη σήμερα φαντασίωση όσων ασχολούνται με το επιχειρείν είναι πως θα γλιτώσουν, πως θα φύγουν.

Είναι μία συζήτηση ποιος φταίει περισσότερο για αυτό το κακό, το θανατηφόρο κλίμα. Η εκδοχή ότι φταίει πρωτίστως η σημερινή κυβέρνηση είναι μία απλουστευτική θεωρία, αφού πράγματι όσα κάνει επιτείνουν το κλίμα απελπισίας. Όμως το πρόβλημα εξελίσσεται εδώ και καιρό, όλα τα χρόνια της κρίσης, και απλά επιτείνεται καθώς η συνεχής ύφεση, ο αποπληθωρισμός, η υπερφορολόγηση ψαλιδίζουν συνεχώς τους διαθέσιμους πόρους, επομένως και τα θεμέλια των όποιων νέων ελπιδοφόρων σχεδιασμών.

Καλά τα παραμύθια για «ανάπτυξη», αλλά χωρίς φορείς που θα τα υλοποιήσουν, χωρίς τους ανθρώπους που θα εμπνευστούν νέες προσπάθειες, αυτά θα παραμείνουν παραμύθια. Ανεκπλήρωτοι πόθοι.

Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στον σχεδιασμό, από την αρχή των μνημονίων, μίας αλλαγής αυτού που χύμα ονομάζουμε «παραγωγικό μοντέλο της χώρας». Η καταστροφή των παραδοσιακών μορφών επιχειρηματικής δραστηριότητας στην χώρα μας, που ήταν στηριγμένες στην οικοδομή, στο λιανεμπόριο, στις υπηρεσίες, δραστηριότητα μικρής κλίμακας κατά πλειοψηφία, δεν συνοδεύτηκε με ισχυρά κίνητρα για αυτό που οι σχεδιαστές φαντάστηκαν σαν εναλλακτικό, την παραγωγή δηλαδή διεθνώς εμπορευσίμων προϊόντων, ανταγωνιστικών στην διεθνή αγορά. Σε μία μικρή χώρα σαν την δική μας, με απουσία παραγωγικής παράδοσης μεγάλης κλίμακας, που είναι απαραίτητη για να είναι κανείς ανταγωνιστικός, αυτό θα σήμαινε ισχυρότατα κίνητρα, ασυνήθη, για να συμψηφιστούν οι εγγενείς δομικές αδυναμίες μας και να «γίνουν πράγματα». Δεν έγινε τίποτε σε αυτήν την κατεύθυνση. Και συνεχίζει να μην γίνεται και σήμερα. Τόσο οι ξένοι σύμβουλοι και εταίροι μας, όσο και η δική μας κοινή γνώμη, παραδοσιακά εχθρική στην επιχειρηματική προσπάθεια, ούτε κατά διάνοια έχουν φθάσει στο σημείο να κατανοήσουν το πρόβλημα. Πόσο δε μάλλον να σχεδιάσουν κάτι για να ξεκινήσει η ανάκαμψη.

«Μαύρη είν’ η νύχτα στα βουνά, μαύρη σαν καλιακούδα.»

Δεν περιμένει κανείς ότι μπορεί να υπάρχει μία αλλαγή κλίματος σύντομα, καθώς η κοινωνία μας θα βρεθεί να συζητάει, για πολύ καιρό φαντάζομαι, για το ασφαλιστικό πρόβλημα, το οποίο επηρεάζει έτσι και αλλιώς αρνητικά το επενδυτικό κλίμα, αφού ζητούνται νέες φορολογίες από εκείνους που ελπίζουν ότι «λεφτά υπάρχουν». Αυτό που υπάρχει σαν παρηγοριά είναι ότι, από ότι δείχνουν οι αριθμοί και οι στατιστικές, έχουμε μάλλον «πατώσει», έχουμε φτάσει σε εκείνο το σημείο οριακής ισορροπίας που συνεχίζει κανείς να κάνει ότι κάνει, αφού αν σταματήσει τα κόστη είναι μεγαλύτερα από τα οφέλη.

Μπορεί κανείς να σέρνεται, χωρίς ιδέες και νέες προοπτικές, για πολύ καιρό, από ότι δείχνει η ιστορία.

Ζωή δεν είναι άλλωστε μόνο τα πουλιά, οι αετοί για παράδειγμα, ή τα ζώα που συμβολίζουν την επιτυχία.

Ζωή είναι και τα σκουλήκια...

 

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε: www.liberal.gr


‹ Επιστροφή



Δράση Θέσεις MediaKit
Συντελεστές Όροι χρήσης & πολιτική απορρήτου © Copyright Δράση 2013