Δράση. Περιβάλλον Παιδεία Πολιτισμός
Δράση
 

5ο Τακτικό Συνέδριο

Αναρτήθηκε 13/08/2018

Θέσεις της Κ.Ε. για το 5ο Τακτικό συνέδριο της Δράσης


12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2019, ώρα 10.00΄

Ξενοδοχείο Wyndham Grand, οδός Μ. Αλεξάνδρου 2, Αθήνα

(Μετρό Μεταξουργείο)


Ι. Η διεθνής πραγματικότητα

Το διεθνές περιβάλλον βρίσκεται σε μία περίοδο τεράστιων ανακατατάξεων. Σημαντικότερες από αυτές:

1. Η παγκοσμιοποίηση. Η παγκοσμιοποίηση συνεχίζεται και στους παλαιότερους προστίθενται τώρα νέοι πρωταγωνιστές από την Νοτιοανατολική Ασία και την Αφρική. Οι προσπάθειες να περιοριστεί το διεθνές εμπόριο δημιουργούν αναταραχή, αλλά δεν αλλάζουν ουσιωδώς την παγκόσμια αυτή τάση. Η παγκόσμια ανάπτυξη συνεχίζεται και αυτό δεν πρόκειται να σταματήσει, όπως δεν θα σταματήσει και η παγκόσμια αναδιάταξη ισχύος που αυτή συνεπάγεται. Η παγκοσμιοποίηση (αυξημένη ελευθερία στη μετακίνηση προϊόντων, υπηρεσιών και κεφαλαίων από και προς τις αναπτυσσόμενες χώρες), στοχοποιήθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο από την Αριστερά, ενώ λειτουργούσε και λειτουργεί υπέρ των πιο αδύναμων στρωμάτων παγκοσμίως, αυτών δηλαδή που η Αριστερά υποτίθεται ότι υποστηρίζει. Το μερίδιο των «αναπτυσσόμενων» χωρών  στο παγκόσμιο ΑΕΠ έφθασε το 2015 στο 53%, έναντι 38% το 1990. Ειδικά η Κίνα και η Ινδία αύξησαν το βάρος τους από 6,8% σε 24,3% αντίστοιχα. Αντίθετα, Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και ΗΠΑ είδαν το μερίδιό τους να μειώνεται από το 45% στο 32% την ίδια περίοδο. Αυτό δημιούργησε δυσφορία στον καλούμενο 1ο κόσμο και συνέβαλε στην αύξηση του λαϊκισμού.

2. Η παγκόσμια αύξηση του πληθυσμού. Μεγάλος αριθμός νέων ανθρώπων προστίθεται στον παγκόσμιο πληθυσμό και πολλοί από αυτούς αναζητούν την τύχη τους στις ανεπτυγμένες οικονομίες, ιδίως στην πληθυσμιακά συρρικνούμενη Ευρώπη και στην Αμερική. Η πίεση αυτή θα συνεχιστεί με ακόμα μεγαλύτερη ένταση στα επόμενα χρόνια καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός από 7,6 δις σήμερα αναμένεται ότι θα προσεγγίσει τα 10 δις μέχρι το 2050, όταν οι περισσότερες προβλέψεις δείχνουν ότι και θα σταματήσει η άνοδός του.

3. Η απειλή της κλιματικής αλλαγήςαπό απειλή γίνεται πραγματικότητα και οι συνέπειες της θα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής όλων μας στις επόμενες δεκαετίες. Η παρούσα και οι επόμενες γενεές θα ζήσουν με βεβαιότητα τις επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας, ακόμα κι αν η παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου μειωθεί στις επόμενες δεκαετίες.

4. Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση έχει ξεκινήσει και θα κερδίζει διαρκώς έδαφος στα επόμενα χρόνια. Αποτελείται από πολλαπλές και αλληλοεπηρεαζόμενες τεχνολογικές αλλαγές οι οποίες δεν θα αφήσουν καμιά πτυχή της οικονομίας και της κοινωνίας χωρίς να βάλουν την σφραγίδα τους.

- Η επανάσταση της καθαρής ενέργειας, των ηλεκτροκίνητων μεταφορών και των οχημάτων χωρίς οδηγό, θα αλλάξει τον τρόπο που λειτουργούν οι πόλεις μας, θα περιορίσει δραματικά την γεωπολιτική ισχύ των πετρελαιοπαραγωγών χωρών και θα αυξήσει σημαντικά την παγκόσμια παραγωγικότητα προσφέροντας άφθονη, φθηνή και περιβαλλοντικά καθαρή ενέργεια.

- Η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, των bigdata και του ίντερνετ των πραγμάτων θα αυξήσει δραματικά την παγκόσμια παραγωγικότητα, θα περιορίσει ή ακόμη και θα εξαφανίσει εκατοντάδες διαφορετικά επαγγέλματα και θα αλλάξει ριζικά τις δεξιότητες και τα χαρακτηριστικά που θα ζητούνται στην παγκόσμια αγορά εργασίας. Το κοινωνικό χάσμα μεταξύ της ανειδίκευτης και της εξειδικευμένης εργασίας θα διευρυνθεί και στους ανειδίκευτους θα προστεθούν, προπαντός στη Δύση, εκατοντάδες εκατομμύρια τέως εξειδικευμένοι των οποίων οι δεξιότητες δεν θα έχουν πλέον ζήτηση.

- Ο συνδυασμός τεχνητής νοημοσύνης και βιοτεχνολογίας θα οδηγήσει σε επαναστατικές βελτιώσεις σε ό,τι αφορά τη διάρκεια και την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής. Η αύξηση του μέσου όρου ζωής σε ολόκληρο τον πλανήτη, ιδίως στη Δύση, θα έχει ως άμεση συνέπεια την γήρανση των περισσότερο προηγμένων κοινωνιών και τεράστιες απαιτήσεις προσαρμογής σε ό,τι αφορά τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας.

5. Οι προκλήσεις για τη δημοκρατία και τους θεσμούς. Οι δυτικές δημοκρατίες, αφού αντιμετώπισαν με επιτυχία τις προκλήσεις του ολοκληρωτισμού στη διάρκεια του 20ού αιώνα, βρίσκονται τώρα αντιμέτωπες με την επέλαση του λαϊκισμού και της κοινωνικής και πολιτικής πολυδιάσπασης. Ο λαϊκισμός είναι εγγενής κίνδυνος στις δημοκρατίες. Ωστόσο, σε ανεπτυγμένες και ευημερούσες κοινωνίες, οι ψηφοφόροι μπορούν να διακρίνουν το συμφέρον τους μέσα από το συνολικό κοινωνικό συμφέρον και όχι μέσα από μυωπικά και κοινωνικά αυτοκαταστροφικά ταξικά ή συντεχνιακά συμφέροντα, σε βάρος συνήθως των παραγωγικών δυνάμεων. Η ήττα του λαϊκισμού, χωρίς αυτός να προκαλέσει τεράστιες καταστροφές και να θαφτεί κάτω από τα ερείπια της αθλιότητάς του, όπως συνέβη με τα ολοκληρωτικά κινήματα του 20ου αιώνα, αποτελεί την μεγάλη πρόκληση των δυτικών και όχι μόνο δημοκρατιών.



ΙΙ. Οι εξελίξεις στην Ευρώπη

6. Η θέση της Ευρώπης στο διεθνές περιβάλλον ακολουθεί τροχιά αποδυνάμωσης. Το Brexit, η έξαρση του λαϊκισμού και η άνοδος της ακροδεξιάς, οι χαμηλοί ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης, η γήρανση του πληθυσμού, οι χρόνιες αδυναμίες σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, ο κλονισμός της στρατηγικής σχέσης και συμμαχίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της προεδρίας Trump, η ανταγωνιστική υστέρηση σε ό,τι αφορά την καινοτομία και την τεχνολογία σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η υψηλή φορολογία και οι μεγάλες δαπάνες για την συντήρησή των δομών του κοινωνικού κράτους αποτελούν μεγάλες προκλήσεις στις οποίες η Ευρώπη δεν έχει βρει ακόμη τρόπο να ανταποκριθεί. Ταυτόχρονα, πολλές από τις πολιτικές δυνάμεις που είναι κυρίαρχες στα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη, ζητούν –και ορθώς- αποφασιστικότητα και μεταρρυθμίσεις από χώρες της νότιας και της ανατολικής Ευρώπης. Όταν όμως πρόκειται για τις ίδιες, επιδεικνύουν δυστυχώς πλεόνασμα αδράνειας και συντηρητισμού για τις αλλαγές που γνωρίζουν ότι πρέπει να γίνουν στο πεδίο της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ενίοτε δε και στο δικό τους εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.

7. Παρά τις παραπάνω αδυναμίες όμως, η Ευρώπη εξακολουθεί να αποτελεί μοναδικό παράδειγμα επιτυχίας σε ό,τι αφορά την ειρηνική συμβίωση και την οικονομική και πολιτική ενοποίηση και διαφορετικών κρατών και εθνών. Εξακολουθεί επίσης να αποτελεί μια μεγάλη παγκόσμια οικονομική δύναμη και ένα φάρο ελπίδας σε ό,τι αφορά την προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς και στην προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων για ολόκληρο τον πλανήτη.

Η Ευρώπη είναι και θα παραμείνει το φιλόξενο σπίτι μας και η επισήμανση των αδυναμιών της δεν αποτελεί «αντιευρωπαϊσμό», αλλά ζωτική και αναγκαία προϋπόθεση επιβίωσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και διασφάλισης του κοινού μας μέλλοντος. Με την αναγκαία όμως συμπλήρωση της διατύπωσης με πολιτικό θάρρος των λύσεων που είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών. Δηλαδή της προσαρμογής του κράτους και του συστήματος κοινωνικής αλληλεγγύης στην δημοσιονομική και τεχνολογική πραγματικότητα των επαναστάσεων που προαναφέρθηκαν και της προώθησης λύσεων που στηρίζονται σε βαθύτερη ενοποίηση, με ταυτόχρονη σοβαρή βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της δημοκρατικής νομιμοποίησης των ευρωπαϊκών θεσμών. Η λύση δεν είναι απλώς περισσότερη Ευρώπη. Είναι περισσότερη, καλύτερη και δημοκρατικότερη Ευρώπη. Μια Ευρώπη με πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην άμυνα, την ασφάλεια των συνόρων, τη δικαιοσύνη, την έρευνα και καινοτομία και την άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων. Με πολύ αυστηρότερες προϋποθέσεις διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, ιδίως στην καταπολέμηση των αυθαιρεσιών των οικονομικά και πολιτικά ισχυρών. Με συνεχή σύγκλιση, από την άλλη μεριά, των οικονομιών των χωρών μελών, προϋπόθεση της οποίας είναι η εκχώρηση οικονομικών αρμοδιοτήτων από τα κράτη μέλη στην ΕΕ (Ευρωπαίος υπουργός οικονομικών), με αντίστοιχη όμως σοβαρή αύξηση των κονδυλίων που θα βρίσκονται σε κοινή διαχείριση. Με ισχυρότερο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέρος του οποίου θα εκλέγεται πανευρωπαϊκά και με Επιτροπή που θα διαθέτει ουσιαστική και ευθεία δημοκρατική νομιμοποίηση ώστε να μην λειτουργεί ως υπηρέτης των ισχυρών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αλλά ως ισότιμος συνομιλητής τους.

 

ΙΙΙ. Οι εξελίξεις στην Ελλάδα

8.Η Ελλάδα του 2018 βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ αναγέννησης και καταστροφής. Η ζωή που εξακολουθεί να βιώνει ο μέσος πολίτης είναι ζοφερή. Ανεργία κοντά στο 20%. Ένας στους τρεις εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα με μισθό κάτω από τα 400 ευρώ. Αρνητική αποταμίευση. Μείωση πληθυσμού. Οι μισοί Έλληνες χρωστούν στην εφορία, στα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες, τη ΔΕΗ. Εκατοντάδες χιλιάδες κυριολεκτικά εξαφανίζονται κυνηγημένοι από τα χρέη, αλλάζοντας κατοικία και τηλέφωνο για να μην τους βρίσκουν οι τράπεζες, ή κρύβονται στη μαύρη οικονομία κλείνοντας βιβλία και μπλοκάκια, για να μην τους βρίσκει το κράτος. Εκατομμύρια κατασχέσεις περιουσιών και τραπεζικών λογαριασμών. Η ραχοκοκαλιά της οικονομικής ζωής και της κοινωνικής ισορροπίας, η μεσαία τάξη, βρίσκεται σε απόγνωση, καθώς η φτωχοποίησή της οδηγεί όλο και περισσότερους στο δίλημμα είτε να μην πληρώσουν φόρους και να βρεθούν στην μέγγενη της ανελέητης καταδίωξης, είτε να μην έχουν τα χρήματα που οι ίδιοι δημιούργησαν για να τα διαθέσουν για τα ελάχιστα αναγκαία για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

9. Το εγκληματικό 2015, στο οποίο έχει πλέον καταγραφεί η μεγαλύτερη καταστροφή δημόσιας (αλλά και ιδιωτικής) περιουσίας στην μεταπολεμική ιστορία της Ελλάδας, έχει αφήσει βαριά την σφραγίδα του στο δημόσιο χρέος που αναίτια αύξησε κατά δεκάδες δισεκατομμύρια και τις τράπεζες. Η τραγική αποτυχία του τρίτου μνημονίου, του πλέον ανόητου οικονομικού προγράμματος που έχει εφαρμοστεί στην Ελλάδα από καταβολής οικονομικής πολιτικής, που επιτέθηκε με τοξικό μίσος μέσω της παράλογης υπερφορολόγησης στον ιδιωτικό τομέα και κατέστρεψε τα κίνητρα για εργασία, επιχειρηματική δράση και αποταμίευση, αποκαλύπτεται τώρα σε όλη του την μεγαλοπρέπεια. Την χρονιά εξόδου -υποτίθεται- από τα μνημόνια οι επενδύσεις που ήταν ήδη εδώ και χρόνια οι χαμηλότερες στην Ευρώπη σημείωσαν μηδενική αύξηση. Το χρηματιστήριο, οι τιμές των ελληνικών ομολόγων και ο δείκτης οικονομικού κλίματος κονταροχτυπιούνται για το ποιος θα φέρει τις χειρότερες ειδήσεις. Οι τράπεζες έχουν χάσει πάνω από το μισό της αξίας τους από την τελευταία ανακεφαλαιοποίηση και 97% της αξίας τους από τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβε την εξουσία. Η ΔΕΗ, η μεγαλύτερη δημόσια επιχείρηση της χώρας και καθοριστική για την πορεία της εθνικής οικονομίας έχει χάσει το 80% της αξίας της από τον Ιανουάριο του 2015. Η δημογραφική συρρίκνωση συνεχίζεται, όπως και η μαζική μετανάστευση των πιο ανταγωνιστικών και παραγωγικών Ελλήνων στο εξωτερικό, οι οποίοι φεύγουν καταδιωκόμενοι από το βαθύ ταξικό μίσος του ΣΥΡΙΖΑ εναντίον όλων όσων παράγουν και δημιουργούν. Μαζική κινδυνεύει να γίνει επίσης και η μετανάστευση των συνταξιούχων σε «φθηνότερες» χώρες για λόγους επιβίωσης, που συνιστά ένα ακόμη πλήγμα στην οικονομία, όπως και στο δημογραφικό. Η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ, της ισοπέδωσης των πολιτών προς τα κάτω, εκδηλώνεται πρώτα από όλα στην παιδεία. Η πολιτική της συνένωσης ΤΕΙ-ΑΕΙ και της δημιουργίας όλο και περισσότερων πανεπιστημίων, φαινομενικά αναβαθμίζει την παιδεία και τους πολίτες. Ουσιαστικά όμως παράγει διπλωματούχους χωρίς δεξιότητες, χωρίς επαγγελματική κατάρτιση, καταδικασμένους είτε σε ανεργία είτε σε μετανάστευση. Συγχρόνως, στερεί την παραγωγή από απαραίτητα στελέχη. Έτσι, το παραγωγικό δυναμικό της χώρας υπονομεύεται και απαξιώνεται από τονΣΥΡΙΖΑ,η πολιτική ιδεοληψία του οποίου δημιουργεί μια μάζα φτωχών και απελπισμένων ψηφοφόρων, που χωρίς δεξιότητες θα φυτοζωούν σε υποβαθμισμένες εργασίες περιθωρίου, ή θα εξαρτώνται από φαύλες κρατικές προσλήψεις και πενιχρά κρατικά επιδόματα.


10. Η Ελληνική κρίση συνεπώς δεν έχει τελειώσει. Αντίθετα μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση της, αυτή που θα καθορίσει την μοίρα της Ελλάδας για τις γενιές που έρχονται. Αν συνεχιστούν οι πολιτικές, που με την υπογραφή δυστυχώς και των δανειστών υιοθετήθηκαν τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα είναι καταδικασμένη  να είναι για πολλές δεκαετίες μια φτωχή χώρα (ανάπτυξη 1%), αενάως υπό το φάσμα της χρεοκοπίας (το Eurogroup θα ξαναδεί τη βιωσιμότητα του χρέους το 2032!).


Ή το έθνος θα νικήσει τον κρατισμό ή ο κρατισμός θα καταστρέψει το έθνος


11. Ο πρωταίτιος της ισόβιας καταδίκης μας στη μιζέρια δεν είναι όμως ούτε οι δανειστές, ούτε οι πολιτικοί, ούτε ο ίδιος ο ελληνικός λαός στο σύνολό του.  Ο πρωταίτιος είναι ο τρόπος που εξελίχθηκε και λειτουργεί το ελληνικό κράτος. Σε αντίθεση με τις άλλες χώρες το πρόβλημά μας δεν ήταν οι τράπεζες (όπως στην Κύπρο και την Ιρλανδία), δεν ήταν η διεθνής κρίση του 2008, δεν ήταν κάποιος πόλεμος, εισβολή ή φυσική καταστροφή. Ο πρωταίτιος της καταστροφής μας ήταν το κράτος που χρεοκόπησε και στη συνέχεια -με τη συν-ευθύνη Ελλήνων πολιτικών και δανειστών- όχι μόνο μετέφερε τη χρεοκοπία του στην ιδιωτική οικονομία και κοινωνία, αλλά στη διάρκεια της καταστροφής φρόντισε να διατηρήσει τα κεκτημένα του και μοιάζει τώρα φουσκωμένο ακόμα πιο πολύ. Όχι γιατί ξοδεύει περισσότερα, αλλά γιατί στην εποχή της φτώχειας και της απίσχνασης τα παραγεμισμένα του σεντούκια και οι εύφορες κοιλάδες της τεμπελιάς που υδρεύει, έρχονται σε τόση αντίθεση με την γύρω πραγματικότητα ώστε να μοιάζει σα φουσκωμένη βδέλλα κολλημένη στο σώμα ενός ημίγυμνου λιπόσαρκου σώματος, καταδικασμένου σε ισόβια καταναγκαστική εργασία. Ο μέσος Έλληνας δουλεύει σήμερα 198 ημέρες από τις 365 για να ταΐζει το ελληνικό κράτος. Για τον ίδιο, την οικογένειά του, για το σπίτι του, τη διαβίωσή του, το μέλλον του, τις ελπίδες του  απομένουν μόλις 169 ημέρες.

Τι επιστρέφει πίσω σε υπηρεσίες το ελληνικό κράτος; Υπάρχει έστω κι ένας Έλληνας που να πιστεύει ότι οι υπηρεσίες που λαμβάνει παιδείας, υγείας, υποδομών, ασφάλειας, δικαιοσύνης, θεσμών, νόμων και γραφειοκρατίας αξίζουν 198 ημέρες δουλειάς; Στην εποχή του δανεισμού, όλα αυτά τα έκρυβε το δανεικό κι εύκολο χρήμα. Τώρα όμως που τα δανεικά τελείωσαν, τώρα που όλα πληρώνονται τοις μετρητοίς, τώρα όλα φανερώθηκαν.

Το μεγάλο αυτό κράτος, που απομυζά πάνω από το 50% των πόρων της χώρας, είναι ιδιοκτησία αυτών που το απολαμβάνουν. Των κομματικών οργανισμών, συντεχνιών και συμφερόντων που αντί να δουλεύουν και να παράγουν ανταγωνιστικά, υπάρχουν γιατί εκμεταλλεύονται το κράτος, δηλαδή τους υπολοίπους. Αυτό σε κάποιο βαθμό πάντα ισχύει και είναι εν πολλοίς συνυφασμένο με την ανθρώπινη φύση. Το πρόβλημα του κρατισμού είναι όμως ότι από ένα σημείο και πέρα όσο πιο μεγάλο είναι το κράτος σε σχέση με την υπόλοιπη οικονομία και κοινωνία, τόσο ισχυρότερα πολιτικά γίνονται αυτά τα συμφέροντα, τόσο πιο πολύ απομυζούν τους υπολοίπους και τόσο πιο δύσκολο είναι να απαλλαγεί η κοινωνία από αυτά.

Στη δική μας χώρα το κράτος μεγάλωσε τόσο πολύ που τελικά έσκασε. Αντί όμως να μικρύνει και να εξυγιανθεί ρούφηξε και ρουφάει κάθε ικμάδα της κοινωνίας. Σε τέτοιο βαθμό που να διώχνει ό,τι καλύτερο αυτή διαθέτει μακριά από την Ελλάδα, να εμποδίζει τους ανθρώπους να κάνουν παιδιά, να απειλεί να παρασύρει μέσω της μετανάστευσης, της υπογεννητικότητας, αλλά και της καταστροφής της αυτοεκτίμησης της κοινωνίας ολόκληρης, το ίδιο το έθνος, σε μια αναπότρεπτη πορεία συρρίκνωσης και παρακμής.

12. Η μόνη ρεαλιστική ελπίδα είναι να μας γίνει συνείδηση ότι σε έναν λαό αναρχικά ατομοκεντρικό και ασφυκτικά προσδεδεμένο στην οικογένειά του, όπως ο Ελληνικός, το υπερτροφικό πελατειακό κράτος δεν τον ωφελεί πλέον στο σημείο ανάπτυξης που βρίσκεται σήμερα. Του ταιριάζει ένα κράτος μικρό και σοβαρό, που να του αφήνει χώρο να δημιουργήσει και να ζήσει. Κι αν αυτό στο παρελθόν ήταν ο ορθολογικός δρόμος για τη χώρα, σήμερα που βρισκόμαστε ζωσμένοι στο ζουρλομανδύα, είναι πια ο μόνος δρόμος για την επιβίωσή μας. Η οικονομία μπορεί να ανακάμψει μόνο αν το κράτος, ως οικονομικό μέγεθος, συρρικνωθεί. Το κράτος μπορεί να γίνει καλύτερο μόνο αν μάθει να διαχειρίζεται λιγότερα και να αποδίδει περισσότερα. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.


Υπάρχει ελπίδα


13. Το διεθνές περιβάλλον, παρά τους κινδύνους και τις προκλήσεις, θα είναι όπως ήδη αναφέραμε, στις επόμενες δεκαετίες θετικό και αναπτυξιακό. Ήδη στον κόσμο ολόκληρο δημιουργείται μια τεράστια μεσαία τάξη. Ξεπερνά σήμερα τα 3 δις ανθρώπων και σύντομα θα αποτελεί την πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού. Μέχρι το 2030 αυτή η νέα παγκόσμια μεσαία τάξη θα ξοδεύει επιπλέον 29 τρις δολάρια κάθε χρόνο σε σχέση με σήμερα. Ο κόσμος, παρά προκλήσεις και τις κρίσεις, θα συνεχίσει να προοδεύει και θα είναι γεμάτος ευκαιρίες για πρόοδο και ευημερία. Οι άνθρωποι θα αγοράζουν περισσότερα αγαθά που θα μεταφέρονται με τα πλοία δια μέσου των ωκεανών, θα μετακινούνται περισσότερο για τουρισμό και αναψυχή, θα αναζητούν ξεχωριστά μέρη για να ζήσουν τα όλο και πιο πολύχρονα γερατειά τους. Οι πιο δυναμικές ομάδες του παγκόσμιου πληθυσμού - στελέχη επιχειρήσεων και προγραμματιστές- θα δουλεύουν όλο και πιο πολύ από απόσταση επιλέγοντας να ζουν σε χώρες που προσφέρουν υψηλή ποιότητα ζωής. Εκατοντάδες εκατομμύρια νέοι θα αναζητούν υπηρεσίες παιδείας υψηλής ποιότητας. Εκατοντάδες εκατομμύρια μεσήλικες θα αναζητούν υπηρεσίες υγείας και ευζωίας υψηλής ποιότητας. Και όλοι αυτοί θα εκτιμούν όλο και περισσότερο την ποιότητα στη διατροφή, τον πολιτισμό και τα μνημεία, την τέχνη. Πρόκειται για μια ευκαιρία ιστορική, μια ευκαιρία χωρίς προηγούμενο. Γιατί όλα όσα προσφέρουμε σήμερα εμείς οι Έλληνες και όλα όσα μπορούμε να προσφέρουμε αν οργανωθούμε σωστά στην παγκόσμια αγορά, όπως οι υπηρεσίες παιδείας, υγείας και ευζωίας, θα έχουν στο μέλλον, εφόσον τα προσφέρουμε καλά και ποιοτικά, πολύ μεγαλύτερη ζήτηση, πολύ μεγαλύτερη αξία. Ο κόσμος που έρχεται είναι γεμάτος ευκαιρίες για την Ελλάδα.

14. Μπορεί η Ελλάδα να ανταποκριθεί στις ευκαιρίες; Η απάντηση που δίνουμε είναι θετική. Γιατί το γεγονός ακριβώς ότι έχουμε πιάσει πάτο, ότι η χώρα βρίσκεται σ’ αυτή την κατάσταση, είναι ταυτόχρονα και μια τεράστια ευκαιρία. Γιατί αν η ανάπτυξη πυροδοτηθεί, η οικονομία μπορεί να εκτιναχθεί κυριολεκτικά προς τα πάνω αφού ο φαύλος κύκλος της ύφεσης, της ανεργίας, της αποεπένδυσης, της απαξίωσης των εταιριών και των ακινήτων, που έφτασε πια στο τέλος του κρύβει μέσα του την ακριβώς αντίστροφη πορεία. Τους ενάρετους ανατροφοδοτούμενους κύκλους που υπάρχουν στο τέλος κάθε μεγάλης κρίσης. Είναι το περίφημο ελατήριο το οποίο δούλεψε παντού όπου έχει υπάρξει μεγάλη κρίση, εκτός από την σημερινή Ελλάδα. Το ελατήριο μπορεί να δουλέψει και εδώ γιατί όλοι οι αυτόματοι σταθεροποιητές της οικονομίας, επενδύσεις, απασχόληση, αποθέματα, πίστωση, αξίες γης, αξίες ακινήτων χρηματιστήριο, είναι τόσο συμπιεσμένοι, ώστε για τεχνικούς και μόνο λόγους κρύβουν 7-8 μονάδες πρόσθετης ανάπτυξης αν τους απελευθερώσεις, αν τους αφήσεις να εκτιναχθούν. Μόνο οι επενδύσεις, που στη σημερινή Ελλάδα είναι οι χαμηλότερες στην Ευρώπη, μπορούν -αν επανέλθουν στον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο διάστημα μιας τετραετίας- να μας δώσουν αυτό το πρόσθετο ποσοστό. Υπάρχουν σήμερα έτοιμα επενδυτικά σχέδια που μπορούν -αν αρχίσουν επιτέλους να προχωρούν με ταχύτητα- να απογειώσουν την Ελλάδα.

15. Τι χρειαζόμαστε; Την αναστροφή αυτής της πολιτικής της υπερφορολόγησης, που στραγγαλίζει με τρόπο αυτοκαταστροφικό τον ιδιωτικό τομέα και μια στοιχειώδη προσπάθεια να γίνουμε επιτέλους κανονικό κράτος. Που πάει να πει να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία, να μετράμε τι ξοδεύουμε, που και με ποιο αποτέλεσμα. Να περιορίσουμε τη βλακώδη γραφειοκρατία, που γεννά μόνο υπανάπτυξη και διαφθορά. Να αξιολογούμε τις κρατικές υπηρεσίες και τους εργαζομένους σ’ αυτές και να απαιτούμε εργασία και αποτέλεσμα ανάλογο των χρημάτων που δίνουμε. Να δίνουμε κίνητρα σε όσους δουλεύουν καλά και το αντίθετο σε όσους κοροϊδεύουν εαυτούς και αλλήλους. Να αλλάξουμε ριζικά το σύστημα και τις προτεραιότητες της παιδείας με στόχο να έχουμε πολίτες ελεύθερους, παραγωγικούς, δημιουργικούς, άξιους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες της εποχής. Να σεβόμαστε τους θεσμούς και τη δημοκρατία.

Τι χρειάζεται; Ρεαλισμός, σοβαρότητα, συνέπεια, τεχνοκρατική επιμέλεια, γνώση του σύγχρονου κόσμου και προπαντός δουλειά, φιλότιμο και αισιοδοξία. Να απευθυνθούμε επιτέλους στην καλύτερη πλευρά του Έλληνα.Είναι απαραίτητο να απαλλαγούν οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου από την πολύχρονη πρακτική της καλλιέργειας διχασμού ανάμεσα στο κοινωνικό σώμα. Μια πρακτική δεμένη με την καθυστέρηση των ηθών, που υπερακόντισε ο ΣΥΡΙΖΑ με την «ταξική» πολιτική του. Η αποκατάσταση εμπιστοσύνης στην ελληνική κοινωνία ανάμεσα στα στρώματα που την συγκροτούν είναι απαραίτητος όρος για ένα νέο κλίμα συνεννόησης που θα βοηθήσει την οικονομική ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Ελπίζουμε ότι η μελλοντική κυβέρνηση Μητσοτάκη θα εργαστεί για αυτό και θα είναι μία κυβέρνηση όλων των Ελλήνων. Θα βοηθήσουμε για αυτό όσο μπορούμε.


Η συνεννόηση αποδείχτηκε ότι είναι απαραίτητη και για την ύπαρξη και συνύπαρξη της χώρας μας στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, ιδιαίτερα στο περιβάλλον της περιοχής μας, με τις ιδιάζουσες γεωπολιτικές ιδιαιτερότητες. Ιδιαιτερότητες που ενέχουν κινδύνους, αλλά και πλεονεκτήματα, αφού καθιστούν την Ελλάδα κομβικό κράτος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η χώρα μας μπορεί και πρέπει να είναι ο απαραίτητος, σταθερός και αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος για την ΕΕ και για το ΝΑΤΟ, στα οποία είμαστε μέλη. Συγχρόνως, μπορεί να είναι σοβαρός συνομιλητής και με άλλα κράτη επιρροής, όπως π.χ. την Ρωσία, την Κίνα και βέβαια, το Ισραήλ. Αλλά στα θέματα αυτά είναι αδύνατο να κινηθούμε με συνέπεια και σοβαρότητα όταν κυβερνήσεις, όπως των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, τα χειρίζονται όχι σε συνεργασία με τα υπόλοιπα κόμματα, αλλά με στόχο να τα πλήξουν.


Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, η  Δράση είναι αισιόδοξη για την μελλοντική αντιμετώπιση των τεράστιων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα. Ωστόσο χρειάζεται προσοχή ώστε να μην καλλιεργούνται υπερβολικές προσδοκίες. Ο πήχης προσδοκιών πρέπει να τίθεται πάντοτε στο σημείο εκείνο που επιτάσσει η δύσκολη πραγματικότητα. Η υπεραισιοδοξία μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες απογοητεύσεις και ακύρωση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.


IV. Οι πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα

16. Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι σύμμαχοί του

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ ήρθαν στην εξουσία ως ένα αλλοπρόσαλλο συνονθύλευμα ιδεοληπτικών, λαϊκίστικων και  τυχοδιωκτικών πολιτικών δυνάμεων, που εξαπάτησαν τον ελληνικό λαό και εκμεταλλεύτηκαν τις ευθύνες του μέχρι τότε πολιτικού συστήματος που προκάλεσε την κρίση και την αποτυχία του να τη διαχειριστεί αποτελεσματικά όταν επήλθε. Συσπείρωσε γύρω του τις πιο αντιδραστικές δυνάμεις σε ό,τι αφορά την πραγματική πρόοδο της χώρας και εξαπέλυσε έναν τοξικό ταξικό πόλεμο εις βάρος της μεσαίας τάξης της χώρας και προπαντός εναντίον των παραγωγικότερων και πιο εργατικών Ελλήνων. Είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάκαμψη και αναγέννηση της χώρας το συνονθύλευμα αυτό να ηττηθεί και η ήττα του να μην είναι τακτική αλλά στρατηγική. Περιθώριο συμβιβασμού και συνεννόησης με τις ηγετικές δυνάμεις, που καθοδηγούν αυτή την κυβέρνηση, δεν υπάρχει κανένα. Αντίθετα, υπάρχουν πολλά περιθώρια συζήτησης με καλοπροαίρετους ανθρώπους που στήριξαν ή και στηρίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ, παραμένοντας ακόμα στο ρομαντισμό των οραμάτων μιας ουτοπικής ισότητας. Αρκετοί από αυτούς στέκουν αμήχανοι βλέποντας την πολιτική της ηγεσίας τους να οδηγεί σε περισσότερη ανισότητα από την πολιτική των «αστικών κομμάτων».

Είναι ζωτικής σημασίας η επόμενη εκλογική αναμέτρηση να καταλήξει σε συντριπτική ήττα των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και ακόμα πιο σημαντικό η επόμενη κυβέρνηση να είναι ταυτόχρονα πραγματικά μεταρρυθμιστική και πολιτικά αποτελεσματική, ώστε η επιτυχία της να οδηγήσει στην συνολική ήττα του κρατισμού. του λαϊκισμού και των πελατειακών σχέσεων που τα γεννούν για τις επόμενες δεκαετίες.


17. ΤΟ ΚΙΝΑΛ και το Ποτάμι

Οι κεντρώες και κεντροαριστερές πολιτικές δυνάμεις, που εκφράζονται σήμερα από το ΚΙΝΑΛ και από το ΠΟΤΑΜΙ ανήκουν στις μεταρρυθμιστικές φιλο-ευρωπαϊκές δυνάμεις. Ωστόσο, έχουν πολιτικές αδυναμίες. Το ΚΙΝΑΛ, που έχει ως κύριο συστατικό του πυρήνα του το στελεχιακό δυναμικό του ΠΑΣΟΚ, έχει προφανείς ευθύνες για την πορεία της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες. Στη διάρκεια της κρίσης οι ευθύνες αυτές του αποδόθηκαν και εξακολουθούν να εμποδίζουν την ανάπτυξή του. Δεν μπορεί όμως να αρνηθεί κανείς ότι η εμπειρία της κρίσης -σε συνδυασμό με την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ και την απορρόφηση από αυτόν του πιο λαϊκίστικου και κρατικίστικου τμήματός του- έχει επηρεάσει τη σημερινή πολιτική του. Στις κρίσιμες στιγμές άλλωστε, ιδιαίτερα το καλοκαίρι του 2015, όταν την τελευταία στιγμή αποφεύχθηκε η απόλυτη καταστροφή της χώρας, ακολούθησε -όπως και οι άλλες φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις- μια στάση ευθύνης, η οποία δεν μπορεί να διαγραφεί ή να ξεχαστεί.

Το ΠΟΤΑΜΙ, με το οποίο συνεργαστήκαμε αρμονικά δύο φορές στις εκλογές του 2015, είχε μια ευκαιρία -λόγω της επιτυχίας του στις ευρωεκλογές του 2014 και στις εθνικές εκλογές που ακολούθησαν- να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό, κάτι που η ΔΡΑΣΗ ποτέ δεν κατάφερε να αποκτήσει. Όμως, προβλήματα στρατηγικής, συνοχής και αξιοποίησης των δυνάμεων που εξέφραζε, δεν του επέτρεψαν να πετύχει τους στόχους του και σήμερα -μετά και το διαζύγιο με το ΚΙΝΑΛ- οι δημοσκοπήσεις το εμφανίζουν να βρίσκεται σε θέση πολιτικής αδυναμίας. Ωστόσο, οι δυνάμεις που το συναπαρτίζουν εξακολουθούν να εμφορούνται με ειλικρίνεια από προοδευτικές και μεταρρυθμιστικές ιδέες και η συνεισφορά του στο μέλλον μπορεί να είναι θετική και πολύτιμη αν στον εκλογικό αυτό κύκλο κάνει καλύτερες επιλογές.  

Συνολικά οι δυνάμεις του κέντρου και κεντροαριστεράς που εκφράζονται από το ΚΙΝΑΛ και το ΠΟΤΑΜΙ θα ήταν σημαντικό να συμμετάσχουν στην μεταρρυθμιστική προσπάθεια της επόμενης κυβέρνησης, όχι μόνο αν αυτό είναι αναγκαίο για να σχηματιστεί κυβέρνηση ή προεδρική πλειοψηφία, αλλά ακόμα και αν αριθμητικά δεν τεθεί τέτοιο θέμα, αν από τις κάλπες θα έχει προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Ο λόγος είναι απλός. Η ήττα του λαϊκισμού και του κρατισμού δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ στη χώρα αν δυνάμεις που είναι αντίθετές του δεν έχουν ισχυρή και πολλαπλή παρουσία σε ολόκληρο το ιδεολογικό και πολιτικό φάσμα. Από το συντηρητικό και το φιλελεύθερο μέχρι την σοσιαλδημοκρατία και την οικολογία.


18. Η Νέα Δημοκρατία

Η Νέα Δημοκρατία είναι ένα κόμμα παραδοσιακό και πολυσυλλεκτικό. Η πολιτική της στρατηγική και κατεύθυνση εξαρτιόταν πάντα και επηρεάζεται και σήμερα καθοριστικά από την εκάστοτε ηγεσία της. Η σημερινή ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται από την ελπιδοφόρα προσπάθεια της ρήξης όχι μόνο με την καταστροφική πρακτική του ιδεοληπτικού, όσο και αδέξιου, ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και με -την ολέθρια για τη χώρα- μακρόχρονη πελατειακή και κρατικίστικη παράδοση του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Γι’ αυτό και στον αγώνα αυτόν, η Δράση έθεσε τις δυνάμεις της στη διάθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ως προέδρου της ΝΔ. Ωστόσο, το κόμμα δεν μπορεί να αγνοήσει τις ευθύνες του για όσα έχουν συμβεί στο παρελθόν, που αντικειμενικά δυσχεραίνουν τόσο την προσπάθεια του να αποκτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, όσο και την σχέση του με τους εταίρους και δανειστές.

Άλλωστε η προσεκτική ανάγνωση των δημοσκοπήσεων δείχνει ότι για την ώρα τα δημοσκοπικά ποσοστά του οφείλονται σε σημαντικό βαθμό στην απέχθεια και την απογοήτευση που έχει δημιουργήσει ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ δεν έχουν δημιουργηθεί στους πολίτες αντίστοιχου βαθμού προσδοκίες από την ΝΔ. Ακόμα, η εμπιστοσύνη των εταίρων μας είναι προϋπόθεση για μια ενδεχόμενη μελλοντική ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, ελάφρυνση που δεν κάνουν στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επειδή δεν την εμπιστεύονται. Το ίδιο ισχύει και για τους επενδυτές.

Η Δράση πιστεύει ότι η αποδοχή του κόμματος θα εκτιναχθεί αν γίνει αντιληπτή η προσπάθεια της νέας ηγεσίας. Αλλά προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η αυτοκριτική της ΝΔ για τις ευθύνες του παρελθόντος, που πρέπει να γίνει προπαντός στην πράξη, με την αντίστοιχη αλλαγή νοοτροπίας και συμπεριφορών. Οι πολίτες γνωρίζουν πολύ καλά τις δημοσιονομικές ευθύνες των ετών που προηγήθηκαν της κρίσης, όπως και τις συνέπειες της σύντομης «αντι-μνημονιακής» περιόδου της ΝΔ. Γνωρίζουν ακόμα και τη διαχρονική επιμονή σε πελατειακές πρακτικές (για τις οποίες υπάρχουν ασφαλώς και ευθύνες των ίδιων των ψηφοφόρων), που στην πράξη ποτέ δεν ξεριζώθηκαν από την καθημερινότητα ενός σημαντικού τμήματος του στελεχιακού της δυναμικού. Συνεπώς για να μετακινηθούν μαζικά προς τη ΝΔ, αλλά και τον ευρύτερο χώρο που φιλοδοξεί να εκφράσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θα πρέπει -σε μια εποχή μεγάλης καχυποψίας- να πεισθούν για την ειλικρινή και έμπρακτη διάθεση συνειδητής αλλαγής σελίδας, σε σχέση με τις ευθύνες και τις συμπεριφορές του παρελθόντος.

Αυτό αφορά ασφαλώς και τους εταίρους μας, οι οποίοι, αν κερδίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την εμπιστοσύνη τους, θα μειώσουν το σφίξιμο της τανάλιας. Πιθανόν η εμπιστοσύνη να τους οδηγήσει να δεχθούν μικρότερο πρωτογενές πλεόνασμα. Ακόμα και η ενδεχόμενη μείωση του χρέους μακροπρόθεσμα –μετά το 2032- απαιτεί την οικοδόμηση εμπιστοσύνης από τώρα. Θα πρέπει όμως να πάρει νωρίτερα κάποια αποφασιστικά και ριζικά μέτρα η ΝΔ. Στη γραφειοκρατία και γενικά στο υδροκέφαλο δημόσιο, στα κλειστά επαγγέλματα, στα εργασιακά, στο ασφαλιστικό σύστημα, στην πάταξη της φοροδιαφυγής αλλά και της ανομίας και σε άλλα. Τα περισσότερα τα έχει αναφέρει με τόλμη στις ομιλίες του ο Κ. Μητσοτάκης. Τόλμη επειδή πρόκειται σε πολλές περιπτώσεις για μέτρα αντιδημοφιλή, αν και αναγκαία για την προσέλκυση επενδύσεων και την ευημερία της χώρας.

 

19. Η Δράση

Η Δράση ιδρύθηκε πριν περίπου μία δεκαετία ως ένας καινούργιος πολιτικός χώρος για να ανταποκριθεί στην εφιαλτική οικονομική και εθνική κρίση που ξεκινούσε τότε. Στη διάρκεια της πορείας της δεν κατάφερε να πετύχει εκλογικές επιτυχίες, όμως είδε τις ιδέες της να κερδίζουν συνεχώς έδαφος καθώς η κρίση εκθεμελίωσε όλες τις φαύλες βεβαιότητες της μεταπολίτευσης. Το σημαντικότερο, κράτησε μέσα σε αντίξοες συνθήκες ψηλά την σημαία των ιδεών της, των πρωτοπόρων και καινοτόμων θέσεων της και του πνεύματος διαλόγου, συνεργασίας, και συνάντησης που αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό των μετριοπαθών και φιλελευθέρων πολιτικών δυνάμεων.

Η Δράση πήρε την απόφαση πριν δύο χρόνια να θέσει τις δυνάμεις της στην υπηρεσία της προσπάθειας του Κυριάκου Μητσοτάκη ως αρχηγού της Νέας  Δημοκρατίας, να φέρει στη χώρα μία πραγματικά μεταρρυθμιστική κυβέρνηση.

Η απόφαση αυτή αποτελεί για μας μονόδρομο στην παρούσα συγκυρία. Δεν αποτελεί απόφαση της στήριξης ενός κόμματος αλλά μιας πολύ ευρύτερης συσπείρωσης, που αποτελεί και την τελευταία και μοναδική ελπίδα για την Ελλάδα να αποκολληθεί από τα θολά και βουρκωμένα νερά στα οποία έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια.

 

Το νόημα της συνεργασίας αυτής, όπως εμείς το αντιλαμβανόμαστε, δεν είναι η αλλαγή της πολιτικής μας ταυτότητας, ή η οποιαδήποτε υπαναχώρηση σε σχέση με τις ιδέες και τα πιστεύω μας. Είναι η έμπρακτη συνεισφορά μας στην μοναδική μεταρρυθμιστική προσπάθεια κυβερνητικής διεξόδου που σήμερα υπάρχει.

Καθώς μπαίνουμε στη μακρά εκλογική περίοδο θα οδηγήσει στην τριπλή εκλογική αναμέτρηση του 2019, στην οποία θα κριθεί μοίρα της Ελλάδας για πολλές δεκαετίες, η Δράση ενεργοποιείται. Προετοιμάζει το 5ο Τακτικό της Συνέδριο που επιδιώκει να επιτύχει ταυτόχρονα πολλαπλούς στόχους και σκοπούς:

 

Να δώσει το βήμα για να τοποθετηθούν όλες οι μεταρρυθμιστικές φιλοευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες -ανεξαρτήτως ιδεολογικής προέλευσης, πολιτικών καταβολών και πολιτικής στρατηγικής- καταδικάζουν και απορρίπτουν τον λαϊκισμό.

Να αποτελέσει χώρο συνάντησης των πολιτών, που ακόμα και αν δεν ανήκουν στη Νέα Δημοκρατία έχουν αποφασίσει να στηρίξουν την προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη, ως αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας για την ανατροπή της ολέθριας σημερινής πορείας της χώρας και την μετάβασή της από το τέλμα στη μεταρρύθμιση για τον εκσυγχρονισμό.


Να συσπειρώσει τα στελέχη και μέλη της Δράσης -παλαιότερα και νεότερα- στον κοινό στόχο της ανάδειξης μιας νέας μεταρρυθμιστικής κυβέρνησης και να ενθαρρύνει προσωπικότητες και  στελέχη που συμμερίζονται τις ιδέες της να επιδιώξουν να τις προωθήσουν στο εθνικό και ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στην μεγάλη πολιτική εκλογική αναμέτρηση του 2019.


Να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό του κοινοβουλίου με υψηλής ποιότητας έμψυχο δυναμικό που θα έχει τη διάθεση και την παρρησία να πάρει δύσκολες και αντιδημοφιλείς αποφάσεις για το καλό της χώρας.



‹ Επιστροφή



Δράση Θέσεις MediaKit
Συντελεστές Όροι χρήσης & πολιτική απορρήτου © Copyright Δράση 2013